به گزارش رویداد جدید به نقل از ایرنا، حسین افشین در سیزدهمین همایش پیشرفت و توسعه علمی کشور با عنوان «سرمایه‌گذاری در تولید» و همچنین امضای تفاهم‌نامه همکاری مشترک سه‌جانبه «توسعه زنجیره ارزش صنعت پرورش ماهی در قفس»، که به همت شورای انجمن‌های علمی ایران در محل صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری برگزار شد در سخنانی، لازمه حرکت پیشران اقتصاد را طراحی هوشمند دانست و گفت: برای به حرکت درآوردن موتور، صرف افزایش سوخت کافی نیست و باید نسبت هوا و سوخت، عملکرد شمع‌ها، صحت سنسورها و منطق تصمیم‌گیری نیز درست باشد.

وی با بیان اینکه، وضعیت سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران به گونه‌ای است که منابع افزایش یافته اما به دلیل فقدان هوشمندی و طراحی، خروجی متناسب ایجاد نشده است، تاکید کرد: سرمایه‌گذاری فقط پول نیست بلکه «پول به‌علاوه الگوریتم» سرمایه‌گذاری را معنا می‌بخشد؛ یعنی منابعی که بدانند به کجا متصل می‌شوند، چگونه به محصول، بازار، صادرات و در نهایت قدرت تبدیل خواهند شد.

معاون علمی رئیس جمهور در ادامه اظهار کرد: کشور بیش از کمبود منابع، از کمبود الگوی سرمایه‌گذاری رنج می‌برد و مسئله اصلی، طراحی پول برای تبدیل شدن به فناوری است. پیشرفت علمی، دیگر امری تزئینی یا صرفاً دانشگاهی نیست. علم مشخص می‌کند کشوری در بازار جهانی قیمت‌گذار است یا قیمت‌پذیر، در امنیت ملی طراح است یا مصرف‌کننده و در اقتصاد مالک فناوری است یا مستأجر آن.

وی افزود: دیر بازده بودن سرمایه‌گذاری علمی نه ضعف بلکه مزیت آن است، زیرا آنچه سریع نتیجه می‌دهد سطحی است و تحولات عمیق از بستر علم شکل می‌گیرد.

وی تأکید کرد: پول بدون طراحی، قدرت نمی‌سازد بلکه توهم ایجاد می‌کند. سرمایه‌گذاری روی علم، سرمایه‌گذاری بر ساختن آینده است و اگر کشوری آن را انجام ندهد، به بازار مصرف فناوری دیگران تبدیل می‌شود. به گفته وی، این وابستگی نتیجه بی‌توجهی به سرمایه‌گذاری عمیق و راهبردی است.

رییس بنیاد ملی نخبگان با اشاره به ظرفیت انسانی و دانشگاهی ایران، چالش اصلی را جدا شدن سرمایه‌گذاری از زنجیره ارزش دانست و گفت: ایران از نظر استعداد انسانی و ظرفیت دانشگاهی، توان جهش دارد. ولی یک ضعف ساختاری داریم؛ ما سرمایه‌گذاری را از زنجیره ارزش جدا کرده‌ایم. سرمایه را توزیع کرده‌ایم، اما مسیر تبدیل پول به فناوری را مهندسی نکرده‌ایم؛ و این‌جا همان جایی است که معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان باید دقیقاً نقش خودش را باز تعریف کند؛ نقش ما فقط حمایت از شرکت‌ها نیست، بلکه «طراحی الگوی سرمایه‌گذاری برای علم» است.

افشین در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به محدودیت نظام بانکی برای تأمین مالی دارایی‌های نامشهود، حرکت به سمت صندوق‌های جسورانه، تأمین مالی پروژه‌ای و مشارکت عمومی-خصوصی را ضروری دانست و افزود: ما باید بیاموزیم علم را با ابزارهای مالی جدید تأمین کنیم. بانک برای علم ساخته نشده است. بانک به وثیقه فکر می‌کند. علم وثیقه ندارد. علم دارایی نامشهود است و دارایی نامشهود در اقتصاد سنتی دیده نمی‌شود. پس ما باید از بانک عبور کنیم و به سمت صندوق‌های جسورانه، صندوق‌های پروژه، تأمین مالی زنجیره‌ای و مشارکت عمومی–خصوصی برویم.

معاون علمی رییس‌جمهور، علم را تنها دارایی دانست که نه‌تنها هزینه‌زا نیست بلکه قدرت‌آفرین است و می‌تواند محدودیت‌های خارجی را بی‌اثر کند.

او با طرح این پرسش که چرا سرمایه‌گذاری در علم باید در صدر سیاست‌های کلان کشور قرار گیرد؟ اظهار داشت: زیرا علم تنها دارایی‌ است که اگر امروز بر آن سرمایه‌گذاری شود، فردا از کشور مالیات نمی‌گیرد بلکه به آن قدرت می‌دهد. علم تنها سرمایه‌ای است که با ساخته شدن، محدود نمی‌شود، بلکه دیگران برای دستیابی به آن صف می‌کشند و اگر جدی گرفته شود، می‌تواند تحریم را نه در سطح شعار بلکه در عرصه واقعیت بی‌اثر کند.

وی، ضرورت اتخاذ سه تصمیم اساسی را به عنوان راهبرد پیشرفت علمی کشور بیان کرد و گفت: این سه تصمیم مهم شامل اول، مأموریت‌محوری، دوم، پذیرش ریسکِ علم، یعنی بپذیریم در مسیر علم، شکست پروژه ها یک تخلف و خطا نیست؛ بلکه بخشی ضروری از فرایند کشف و پیشرفت است و سوم، باید دولت تصمیم بگیرد که خریدار نخست فناوری و نه تماشاگر آن باشد.

افشین تاکید کرد: اگر امروز سرمایه‌گذاری در علم جدی گرفته نشود، فردا کشور ناچار خواهد بود چند برابر هزینه برای خرید، اجاره و انطباق با فناوری دیگران بپردازد. علم اگرچه دیر بازده است، اما زمانی که نتیجه می‌دهد کشور را از نوسان خارج و وارد مسیر پایدار می‌کند؛ مسیری که در آن شوک‌ها اثر تعیین‌کننده نخواهند داشت، زیرا ریشه شکل گرفته است. تصمیم امروز درباره سرمایه‌گذاری علمی در حقیقت انتخاب میان ناخدا یا مسافر بودن در کشتی آینده است.

تدوین سیاست‌های اجرایی تأمین مالی نوآوری مبتنی بر زنجیره‌های ارزش صنایع در صندوق نوآوری و شکوفایی

رییس هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری نیز در این مراسم اظهار کرد: بر اساس استراتژی‌ها و سیاست‌های تدوین‌شده توسط معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، سیاست‌های اجرایی تأمین مالی را در صندوق نوآوری و شکوفایی طراحی و تدوین کرده‌ایم. این سیاست‌ها، مبتنی بر زنجیره‌های ارزش هر بخش، طراحی و پیاده‌سازی می‌شوند.

اصغر نوراله‌زاده افزود: تامین مالی زنجیره تامین (Supply Chain Finance به اختصار SCF) را برای شرکت‌های دانش‌بنیان در زنجیره‌های ارزش مختلف در دست طراحی و تدوین داریم تا بتوانیم اعتبار خرید را در اختیار انتهای این زنجیره قرار دهیم. فهرستی از محصولات دانش‌بنیان نیز تهیه شده است و تسهیلات لیزینگ از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی به اشخاص حقیقی و حقوقی برای خرید این محصولات ارائه می‌شود. بازارگاه‌هایی نیز توسط بخش خصوصی در این زمینه ایجاد شده‌اند که به زودی راه‌اندازی خواهند شد.

وی خاطرنشان کرد: از مسیر تامین مالی زنجیره تامین (SCF) و ارائه تسهیلات لیزینگ تلاش می‌کنیم نقص‌های موجود را از طریق تحریک تقاضا برطرف کنیم تا بازار بهتری برای محصولات دانش‌بنیان ایجاد شود. در ابتدای زنجیره ارزش، به دنبال ایجاد صندوق نیکوکاری در سرمایه‌گذاری و صندوق تخصصی سرمایه‌گذاری بذری هستیم. ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) را نیز در مرحله بلوغ شرکت‌ها در نظر گرفته‌ایم.

نوراله‌زاده تأکید کرد: در دوره جدید هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی، ریسک را تا یک سطح کاهش داده و ریسک بیشتری توسط صندوق پذیرفته شده است. سطوح ریسک را برای همه سیاست‌های مالی صندوق شامل تسهیلات، سرمایه‌گذاری و ضمانت‌نامه‌ها نیز کاهش داده‌ایم.

رییس هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی افزود: از طریق استراتژی‌های تدوین‌شده از سوی معاونت علمی و پیاده‌سازی سیاست‌های اجرایی تامین مالی در صندوق نوآوری و شکوفایی مبتنی بر این استراتژی‌ها در سال جدید، تلاش می‌کنیم تحریک تقاضا در بازار را ایجاد کنیم.

همزمان با برگزاری سیزدهمین همایش پیشرفت و توسعه علمی کشور، تفاهم‌نامه همکاری مشترک سه‌جانبه با موضوع «توسعه زنجیره ارزش صنعت پرورش ماهی در قفس»، به امضای حسین افشین معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور، اصغر نوراله‌زاده رییس هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی و مجید قاسمی مدیرعامل بانک پاسارگاد رسید.

ایجاد سازوکار همکاری، مشارکت و هم‌افزایی در جهت توسعه زنجیره ارزش صنعت پرورش ماهی در قفس مبتنی بر فناوری، با هدف ارتقای توان ساخت داخلی، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، رفع گلوگاه‌های فناورانه، توسعه صادرات و بهره‌برداری از ظرفیت مدل مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) در چارچوب آیین‌نامه پیشران نوآوری زنجیره ارزش و سایر اسناد و قوانین بالادستی، موضوع این تفاهم‌نامه است.