۲۷ اوت به وقت محلی، اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، به نمایندگان تجاری فرانسه گفت: «گفت‌وگو با چین همچنان ضروری است. اما باید نتیجه‌بخش باشد… و زمانی که گفت‌وگو کافی نیست، باید آماده باشیم تا از ابزارهای خود به طور کامل استفاده کنیم.» دعوت به گفت‌وگو در حالی که همزمان سلاح‌ها را به نمایش می‌گذاریم، کمتر شبیه رویکردی برای مذاکره و بیشتر شبیه یک اولتیماتوم است. ما کاملاً از حل اختلافات از طریق گفت‌وگو استقبال می‌کنیم، اما گفت‌وگو باید با روحیه درستی انجام شود. به اهتزاز درآوردن یک چماق بزرگ در حالی که خواستار «گفت‌وگو» هستیم، هرگز چین را مرعوب نخواهد کرد.

این ادعا که اگر گفت‌وگو شکست بخورد، ابزارها وارد عمل خواهند شد، در اصل نوعی هژمونیسم است. معنای ضمنی آن روشن است: چین باید تمام شرایط اتحادیه اروپا را بپذیرد یا با مقابله روبه‌رو شود. خود اتحادیه اروپا نیز با تهدید تعرفه‌های سنگین از سوی واشنگتن مواجه است و از اولتیماتوم‌های «آن را بپذیر یا با مقابله روبه‌رو شو» ناراضی است. این اتحادیه نیز قربانی هژمونیسم است. اما متأسفانه، به جای آنکه قاطعانه از تجارت آزاد حمایت کند و در برابر چنین رفتاری بایستد، به نظر می‌رسد از آن تقلید کرده و ناخودآگاه رویکردی هژمونیک در پیش گرفته است. این چرخشی ناامیدکننده است.

آنچه اتحادیه اروپا از آن به عنوان «نتایج» یاد می‌کند، عمدتاً بر کسری تجاری این اتحادیه با چین متمرکز است. کسری تجاری معمولاً پدیده‌ای رایج و خنثی در تجارت بین‌المللی است، اما اکنون به مسئله‌ای تبدیل شده که «باید به آن رسیدگی شود». واقعیت این است که واردات چین از اتحادیه اروپا همچنان افزایش یافته، هرچند سرعت رشد آن بسیار کمتر از صادرات چین به اتحادیه اروپا بوده است. سه دلیل اصلی برای این وضعیت وجود دارد: نخست، برتری فناوری اتحادیه اروپا تضعیف شده، در حالی که روند جایگزینی داخلی در چین شتاب گرفته است. دوم، شرکت‌های اتحادیه اروپا به طور فزاینده‌ای در چین تولید و فروش می‌کنند و عملاً «صادرات به چین» را به «تولید در چین» تبدیل کرده‌اند؛ سوم، خود اتحادیه اروپا محدودیت‌هایی اعمال کرده و کنترل‌های صادراتی در بخش‌های فناوری پیشرفته را تشدید کرده است. همه این موارد به‌وضوح نشان می‌دهد که اگر اتحادیه اروپا می‌خواهد به مسئله کسری تجاری «رسیدگی» کند، نمی‌تواند صرفاً بنشیند و منتظر بماند تا چین «فهرست واردات گسترده‌تری» را در اختیارش قرار دهد.

مشکل روابط چین و اتحادیه اروپا شکست گفت‌وگو نیست؛ بلکه برخی در اتحادیه اروپا رویکرد ذهنی نادرستی در پیش گرفته‌اند. پشت این هیاهو، بی‌اعتمادی به توانایی خود اتحادیه اروپا برای حل مشکلاتش نهفته است. دلایل اصلی کاهش رقابت‌پذیری صنعتی اتحادیه اروپا در خود این اتحادیه قرار دارند: سیاست‌های نادرست انرژی، سرمایه‌گذاری ناکافی در نوآوری و بازارهای کار انعطاف‌ناپذیر.

کانال‌های گفت‌وگوی چین و اتحادیه اروپا همواره باز مانده‌اند. سازوکار مشاوره تجاری و سرمایه‌گذاری چین و اتحادیه اروپا ایجاد شده، چهار گروه کاری همچنان با یکدیگر در تعامل هستند و بیش از ۲۰ دور رایزنی به پیشرفت قابل توجهی منجر شده است. توافقی که اوایل امسال درباره سازوکار تعیین قیمت برای خودروهای برقی حاصل شد، نشان می‌دهد که اختلافات موضوعی برای ترسیدن نیستند. تا زمانی که دو طرف با صداقت و احترام به آنها نزدیک شوند، همواره می‌توانند راه‌هایی برای حل‌وفصل مناسب اختلافات خود پیدا کنند.

در همین حال، اتحادیه اروپا بدون جایگزین نیست. درست در زمانی که تنش‌ها میان چین و اتحادیه اروپا تشدید می‌شد، چین و سوئیس مذاکرات برای ارتقای توافق‌نامه تجارت آزاد دوجانبه خود را به پایان رساندند. تجارت دوجانبه طی یک دهه از زمان اجرایی شدن توافق‌نامه اولیه، بیش از ۶۰ درصد رشد کرده است. پس از ارتقای این توافق، ۹۹.۸ درصد از صادرات سوئیس به چین مشمول تعرفه صفر خواهد شد.

از یک سو، جریان‌های تجاری می‌توانند پس از اعمال تعرفه‌ها به سرعت کاهش پیدا کنند؛ از سوی دیگر، همکاری می‌تواند با کاهش موانع همچنان گسترش یابد. با وجود این دو مسیر پیش روی اتحادیه اروپا، تشخیص اینکه کدام مسیر بهتر منافع آن را تأمین می‌کند، دشوار نیست. یک اتحادیه اروپا واقعاً رقابتی باید از طریق افزایش بهره‌وری و نوآوری، بازارها را به دست آورد، نه اینکه دائماً موانع را افزایش دهد تا ثابت کند همچنان «ابزارهایی» در اختیار دارد.

احترام متقابل، برابری و همکاری سودمند متقابل، اصول راهنمای تعامل چین با اتحادیه اروپا هستند. رقابت میان چین و اتحادیه اروپا طبیعی است، اما این رقابت باید بر اساس قوانین باشد. اگر اتحادیه اروپا واقعاً خواهان گفت‌وگو است، باید به همان اندازه صداقت نشان دهد: شرایط را می‌توان مورد بحث قرار داد، اما نیازی نیست از ابتدا اولتیماتوم صادر شود. درِ گفت‌وگوی چین و اتحادیه اروپا همواره باز بوده است. با این حال، اتحادیه اروپا پیش از ورود به این مسیر، ابتدا باید رویکرد درستی اتخاذ کند.