ضرورت گشوده نگه داشتن درهای گفتگو

بر اساس برنامه امنیت سرمایه‌گذاری خارجی ایالات متحده نهادهای آمریکایی برای فعالیت‌های خاص در بخش‌های محاسبات کوانتومی، هوش مصنوعی و نیمه‌رسانا‌ها، نیاز به اخذ مجوز دارند. وزارت خزانه‌داری آمریکا این شرکت را در ماه ژوئیه جریمه کرد اما خبر آن روز چهارشنبه و پس از توافق چین و ایالات متحده در مورد اهمیت گفتگو در مورد هوش مصنوعی اعلام شد. اکنون با تبدیل شدن یک موضوع ساده قانونی به این فرایند پیچیده و باعث سردرگمی، سرمایه‌گذاران آمریکایی از خود می‌پرسند مرزهای جدید همکاری فناوری بین چین و ایالات متحده تا چه حد جابجا شده‌ است.

این وضعیت برای صنعت رباتیک بسیار ناخوشایند خواهد بود، چرا که هوش مصنوعی آن ممکن است در یک کشور آموزش داده شود، سخت‌افزارش متعلق به کشور دیگری باشد و مجموع این دو در یک جای دیگر مورد استفاده قرار بگیرد. در حالی که چین در زمینه باتری‌، موتور، حسگر، محرک و سایر اجزای کلیدی رباتیک یک زنجیره صنعتی و تأمین انعطاف‌پذیر ایجاد کرده، ایالات متحده همچنان پیشگام توسعه مدل‌های پیشرو، زیرساخت‌های محاسباتی و نرم‌افزاری است. با این حال، جدا کردن “مغز” و “بدنه” ماشین‌های هوشمند دشوار خواهد بود و هر گونه اقدام دستوری برای انجام این کار، خطر افزایش هزینه‌ها و کاهش سطح نوآوری را به همراه خواهد داشت.

هوش مصنوعی صرفاً یک صنعت دیگر نیست و خطرات مربوط به آن بسیار فراتر از تمام خطرات سنتی آشنا برای نهادهای نظارتی و تنظیم‌کنندگان مقررات خواهد بود. این نهادها هیچ یک نمی‌توانند پیش‌بینی‌کنند در صورت افزایش فزاینده قدرت تصمیم‌گیری مستقل هوش مصنوعی چه اتفاقی می‌افتد.

گردهمایی اخیر مدیران ارشد شرکت‌های هوش مصنوعی در کاخ سفید نشان داد که خود آنان نیز به این مشکل پی‌ برده‌اند و در نهایت با یک چارچوب داوطلبانه شامل کنترل‌های داخلی، نظارت خارجی و تدوین استانداردهای ایمنی موافقت کردند.

این اقدام با وجود مفید بودن، نشان می‌دهد که تنها تا یک حد محدود می‌توان به شرکت‌های توسعه دهنده هوش مصنوعی برای نظارت و تنظیم مقررات آن متکی بود، چرا که این شرکت‌ها از هوش مصنوعی سود هنگفت می‌برند و گرچه نشان‌ داده‌اند که برای توسعه ایمن این فناوری انگیزه‌های بسیار دارند، اما به همان اندازه نیز نمی‌خواهند از رقبای خود عقب بمانند. بنابراین، بعید است که «به ما اعتماد کنید» برای این کار کافی باشد.

در عین حال، با افزایش ارزش مالی هوش مصنوعی پیش‌بینی می‌شود امسال در سطح جهانی بیش از یک تریلیون دلار صرف سرمایه‌گذاری در این فناوری شود که بخش عمده‌ آن متعلق به ایالات متحده است. همزمان با افزایش قابل توجه انتشار اوراق قرضه هوش مصنوعی در آمریکا، سهم مستقیم این فناوری در رشد اقتصادی همچنان کمتر از حجم سرمایه‌ای است که به آن تزریق می‌شود.

اواخر ماه گذشته میلادی، چین و ایالات متحده توافق کردند با برقراری «گفتگوی هوش مصنوعی چین و آمریکا» درباره خطرات و مزایای این فناوری با یکدیگر تبادل نظر کنند و قرار است دور بعدی این گفتگوها در ماه نوامبر برگزار شود. همچنین دو طرف توافق کردند که یک کانال ارتباطی دوجانبه برای رسیدگی به حوادث و مسائل مرتبط با هوش مصنوعی ایجاد کنند. چنین سازوکارهایی بدون تأثیر گذاشتن بر رقابت راهبردی دو کشور، تنها موجب جلوگیری از یک رقابتِ بدون ارتباط و زمینه‌ساز محاسبات اشتباه می‌شوند.

«هیولاهای» فردا ممکن است به جای ماشین‌های مرگبار، تنها سیستم‌هایی باشند که میزان خودمختاری آنان فراتر از پیش‌فرض‌های موجود در قوانین کنونی است و مانع شدن از سرمایه‌گذاری یا رقابت‌های ژئوپلیتیک نمی‌توانند این مشکل را حل کنند. از این رو، چین و ایالات متحده به عنوان دو بازیگر اصلی هوش مصنوعی، یک مسئولیت مشترک و فراتر از ارتقای توان رقابتی خود دارند و باید با وجود اختلاف نظر در مورد مسائل مهم، درباره ایمنی هوش مصنوعی با هم گفتگو کنند. برای صنعتی که با این سرعت در حال تحول است، گشوده نگه داشتن درهای گفتگو و تبادل نظر بسیار حیاتی‌تر از ساختن حصارهای بلند است.