تحلیلگران معتقدند هیچیک از دو طرف از ورود به یک جنگ طولانی و تمامعیار سودی نخواهد برد، هرچند ادامه حملات محدود میتواند منطقه را همچنان در وضعیت آمادهباش و تنش نگه دارد.
اگرچه تشدید اخیر تنشها از اختلافات بر سر کشتیرانی در تنگه هرمز آغاز شد، اما این وضعیت نشاندهنده مجموعهای از اختلافات عمیق و حلنشده است که سالها روابط میان آمریکا و ایران را تحت فشار قرار داده است.
کارشناسان میگویند در مرکز این بنبست، اختلافات بر سر برنامه هستهای ایران، تحریمها، امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و همچنین رقابت گستردهتر دو طرف بر سر نفوذ منطقهای و کنترل مسیرهای راهبردی انرژی قرار دارد.
محمد احمد مرسی، استاد علوم سیاسی و روابط بینالملل در دانشگاه علوم و فناوری مصر، گفت واشنگتن به دنبال تضمین عبور امن کشتیها از تنگه راهبردی هرمز و پایان حملات ایران به کشتیهای تجاری است؛ در مقابل، تهران خواهان هر توافقی است که حاکمیت خود را حفظ کند، تحریمها را کاهش دهد و به اختلافات مربوط به برنامه هستهای آن رسیدگی شود.
مرسی تأکید کرد: «اگرچه آمریکا توانایی وارد کردن خسارتهای قابل توجه به زیرساختهای نظامی ایران را دارد، ایران نیز ظرفیت تحمل یک درگیری طولانیمدت را دارد. تبدیل برتری نظامی به پیروزی سیاسی یا راهبردی بسیار دشوار است.»
کارشناسان با بررسی چشمانداز آینده معتقدند هرچند هر دو طرف توانایی افزایش سطح تنشها را دارند، اما با توجه به منافع سیاسی و راهبردی موجود، ادامه خویشتنداری همچنان عملیترین گزینه برای آنهاست.
مصطفی ابراهیم، تحلیلگر سیاسی مستقر در غزه، نیز با اشاره به همین موضوع گفت: «با توجه به هزینههای تشدید تنش، به نظر نمیرسد هیچیک از طرفین علاقهای به یک جنگ تمامعیار داشته باشند.»
او افزود: «اگر دو طرف بتوانند درباره مسائل کلیدی، بهویژه کاهش تحریمها، سیاستهای آمریکا درباره تنگه هرمز و دیگر اختلافات حلنشده، به تفاهم برسند، دستیابی به توافق همچنان امکانپذیر است.»
عمر الحسن، سفیر پیشین اتحادیه عرب در بریتانیا، دیدگاه محتاطانهتری داشت و گفت این رویارویی به آمریکا، ایران، کشورهای خلیج فارس و جهان عرب آسیب وارد کرده است.
الحسن تأکید کرد که اگرچه تلاشهایی برای میانجیگری منطقهای در جریان است، اما برای جلوگیری واقعی از وخامت بیشتر اوضاع، به تعامل گستردهتر در سطح منطقهای و بینالمللی نیاز است.
https://rooydadejadid.ir/?p=149339
