در نگاه نخست، این اقدام شبیه تلاش دیگری از سوی واشنگتن برای تحمیل یک پرده آهنین سیاسی بر فناوری‌های پیشرفته است؛ اقدامی که می‌خواهد با استفاده از ظرفیت شبکه متحدان آمریکا، چین را از رقابت در حوزه هوش مصنوعی کنار بزند. اما اگر این ظاهر تهاجمی را کنار بگذاریم و منطق درونی توسعه فناوری و واقعیت روابط بین‌الملل را بررسی کنیم، به نتیجه متفاوتی می‌رسیم: این سیاست از همان ابتدا «مرده» است؛ نه به این دلیل که روزی رسماً لغو خواهد شد، بلکه به این دلیل که از لحظه اجرای آن، قوانین فناوری و واقعیت وابستگی متقابل جهانی، حکم شکستش را صادر کرده‌اند.
هوش مصنوعی یک فناوری منزوی نیست، بلکه محصول پیشرفت جهانی در حوزه محاسبات است. توسعه هوش مصنوعی پیشرفته به همکاری‌های بین‌المللی، از تولید تراشه گرفته تا داده‌ها و کدهای منبع‌باز مورد استفاده برای آموزش مدل‌ها، وابسته است. مختل کردن این شبکه جهانی، هزینه‌ها را به‌شدت افزایش می‌دهد، بازارها را تکه‌تکه می‌کند، روند نوآوری را کند می‌کند و پیشرفت فناوری را برای همه دشوارتر خواهد کرد.
برای ایالات متحده، ایجاد چنین محاصره‌ای به معنای از دست دادن بزرگ‌ترین بازار کاربردهای هوش مصنوعی در جهان و غنی‌ترین مجموعه بازخوردهای داده‌ای است. در چنین شرایطی، برترین استعدادهای سیلیکون‌ولی مجبور خواهند شد میان کاهش سرعت پیشرفت و عقب ماندن از مرز فناوری یکی را انتخاب کنند. برای کشورهایی که تحت فشار قرار می‌گیرند نیز انتخاب میان دو طرف، معضلی حل‌نشدنی ایجاد می‌کند: کنار گذاشتن چین، کارایی آنها را به‌عنوان مراکز تولید کاهش می‌دهد و کنار گذاشتن آمریکا، آنها را از پیشرفته‌ترین توان محاسباتی جهان دور می‌کند.
منطق ظالمانه «یا این یا آن» در برابر محاسبات اقتصادی واقعی، توخالی و حتی مضحک به نظر می‌رسد؛ زیرا منطقی‌ترین انتخاب برای هر کشور، نه «طرفداری» از یک اردوگاه، بلکه «کاهش ریسک» و «حفاظت از منافع خود» است. وقتی سیاستی از تمام مشارکت‌کنندگان می‌خواهد برخلاف منافع اصلی خود عمل کنند، سرنوشت آن، یعنی تضعیف، دور زده شدن یا اطاعت صرفاً در ظاهر، از همان ابتدا مشخص است.
پیامد عمیق‌تر این سیاست آن است که روند شکل‌گیری یک سیستم موازی را سرعت می‌بخشد؛ و همین مسئله دقیقاً می‌تواند به نیرویی برای نابودی این سیاست تبدیل شود. رویکرد دستوری واشنگتن پیامی خطرناک اما روشن به جهان می‌فرستد: یک اکوسیستم فناوری که تحت سلطه یک هژمون واحد باشد، قابل اعتماد نیست و ممکن است هر لحظه به ابزاری سیاسی تبدیل شود. چنین ناامنی‌ای می‌تواند به قدرتمندترین محرک برای ایجاد سیستم‌های جایگزین تبدیل شود.
افزایش سرمایه‌گذاری چین در زیرساخت‌های محاسباتی، چارچوب‌های منبع‌باز و استانداردهای اساسی، تمایل کشورهای جنوب جهانی به ایجاد زنجیره‌های تأمین متنوع فناوری و تلاش اروپا برای دستیابی به حاکمیت دیجیتال، همگی در خارج از دیوارهای این محاصره به نیرویی فزاینده و برگشت‌ناپذیر تبدیل خواهند شد. هنگامی که یک اکوسیستم فناوری مستقل، با حمایت چین و متعهد به گشایش و همکاری، جایگاه خود را تثبیت کند، «اتحاد» به رهبری آمریکا دیگر یک قلعه انحصاری نخواهد بود، بلکه به جزیره‌ای تبدیل می‌شود که خودش را از جهان جدا کرده است.
این سناریو بارها در تاریخ فناوری تکرار شده است. محرومیت چین از مشارکت در ایستگاه فضایی بین‌المللی، توسعه مستقل ایستگاه فضایی تیانگونگ را سرعت بخشید. تشدید محدودیت‌های تراشه نیز به رشد پردازنده‌های گرافیکی داخلی چین و معماری‌های RISC-V کمک کرده است. محاصره‌ها همواره شمشیری دولبه هستند: در حالی که به رقیب آسیب می‌زنند، شکافی نیز زیر پای خودِ تحریم‌کننده ایجاد می‌کنند. آنها طرف هدف را مجبور می‌کنند ظرفیت‌های پنهان خود را به توانایی‌های واقعی تبدیل کند؛ در حالی که انحصارگران در اردوگاه تحریم‌کننده ممکن است به دلیل کاهش رقابت خارجی، دچار رضایت کاذب شوند و با کوچک شدن بازارها، توان مالی لازم برای سرمایه‌گذاری‌های بزرگ و پایدار را از دست بدهند. با افزایش قدرت یک طرف، طرف دیگر بخشی از مزیت خود را از دست می‌دهد و برتری فناوری تحریم‌کننده، به جای گسترش، به‌تدریج در طول زمان فرسوده می‌شود.
در نهایت، هوش مصنوعی به‌عنوان یک فناوری بنیادین که آینده بشر را شکل خواهد داد، باید در خدمت رفاه مشترک همه انسان‌ها باشد. چه در مقابله با چالش‌های اجتماعی ناشی از جعل عمیق، چه در جلوگیری از خطرات ناشی از خارج شدن سامانه‌های تسلیحاتی خودمختار از کنترل و چه در استفاده از ظرفیت عظیم هوش مصنوعی برای پیش‌بینی آب‌وهوا، کشف دارو و علم مواد، جهان به همکاری با استعدادترین ذهن‌ها در سراسر کشورها نیاز دارد.
وقتی یخ تفکر مبتنی بر بازی حاصل جمع صفر زیر نور واقعیت از میان برود، بشریت ناگزیر دوباره به یک نقطه آغاز ساده اما محکم بازخواهد گشت: در این مسیر تازه و سرنوشت‌ساز هوش مصنوعی، تنها از طریق همکاری و همزیستی می‌توان با ثبات بیشتر و در مسیری طولانی‌تر به پیش رفت.