دو ماه از شروع حملات آمریکا و اسرائیل به ایران می گذرد و اختلالهای شدید در تردد کشتی ها و به ویژه نفتکشها از طریق تنگه هرمز، این آبراه باریک و حساس را به یک صحنه جنگ اقتصادی با آمریکا تبدیل کرده است.
بریتانیا و فرانسه روز دوشنبه اعلام کردند که میزبان نشستی مشترک درباره تردد دریایی در تنگه هرمز خواهند بود. این نشست بهدنبال نگرانیهای فزاینده اروپا از خطر بسته شدن این آبراه و پیامدهای اقتصادی آن برگزار میشود.
اخیراً، اسلامآباد، پایتخت پاکستان، به مرکز دیپلماسی بینالمللی تبدیل شده است. در حالی که تنشهای شدید بین ایالات متحده و ایران به دلیل درگیریها افزایش یافته، پاکستان با موفقیت مذاکرات بین دو طرف را پس از بیش از چهار دهه تسهیل کرده و برای آتشبس ضروری دو هفتهای تلاش کرد.
آتشبس دو هفتهای میان ایالات متحده و ایران بمباران ها را متوقف کرده، اما تحلیلگران هشدار میدهند که با توجه به تاریخچه رقابتهای چندین دههای میان دو کشور، این آتشبس نتواسته اعتماد لازم برای جلوگیری از از سرگیری درگیری را ایجاد کند.با وجود آتشبس، واشنگتن و تهران روز چهارشنبه اظهارات تندی علیه یکدیگر داشتند.
تنگه هرمز، باریکترین و استراتژیکترین گذرگاه دریایی جهان، نه تنها به عنوان شریان حیاتی تجارت جهانی شناخته میشود، بلکه به یکی از حساسترین نقاط ژئوپلیتیک تبدیل شده است. این تنگه که روزانه بیش از یکپنجم نفت جهانی از آن عبور میکند، همواره تحت تأثیر رقابت قدرتهای بزرگ و منازعات منطقهای قرار داشته است. در هفتههای اخیر، تنشها حول محور کنترل و امنیت این آبراه حیاتی افزایش یافته، به ویژه پس از آنکه ایالات متحده اقدام به تشکیل ائتلافی یکجانبه تحت عنوان ائتلاف اسکورت کرد.
ماجراجویی های آمریکا مسیرهای تأمین انرژی جهانی را دچار اختلال کرده و بر همین اساس نوسانات شدید قیمت نفت در بازارهای بینالمللی همچنان به اقتصاد این کشور آسیب وارد میکند. در نتیجه، شمار بیشتری از کشورها به دنبال جایگزینهای انرژی قابلاعتمادتر رفتهاند. در همین چارچوب، مقالهای که بهتازگی در وبسایت بلومبرگ نیوز منتشر شده، اشاره میکند که در جریان درگیری میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران که اکنون بیش از یک ماه از آن میگذرد، کشورهایی که آینده انرژی خود را به زنجیرههای تأمین چین گره زده بودند، بهمراتب عملکرد بهتری نسبت به کشورهایی داشتند که به «صلح آمریکایی» تکیه کرده بودند.
تولید روزانه نفت کشورهای عضو اوپک بر اساس تازهترین گزارش این سازمان با کاهش ۷ میلیون و ۸۷۸ هزار بشکه به روزانه ۲۰ میلیون و ۷۸۸ هزار بشکه رسید.
جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران علاوه بر هزینه های جانی و انسانی و اقتصادی سنگین که گفته شده است بطور متوسط حدود ۱۲ میلیارد دلار در هفته برای ایالات متحده هزینه در بر دارد، می تواند باعث جابهجایی ساختارهای بنیادین شود که برای سال های متمادی نقش تکیهگاه و پایه اقتصاد جهانی را بازی کرده اند.
«افزایش هزینه سوخت به کسبوکارهای کوچک آمریکا ضربه زده و در حال تبدیل شدن به “تعرفه ۲٫۰” است.» والاستریت ژورنال در گزارشی در تاریخ ۳ آوریل (۱۴ فروردین) این گونه نوشت. اگر تعرفههای بالای سال گذشته یک «شوک هدفمند» بود که زنجیره خاصی از تجارت را نشانه گرفته بود، حالا با افزایش قیمت نفت بهدلیل مسدود شدن تنگه هرمز، «جنگی فرسایشی تمامعیار» آغاز شده که خط بقای کسبوکارهای کوچک و متوسط در سراسر آمریکا را هدف قرار داده است.
شورای امنیت سازمان ملل متحد اخیراً درباره تنشهای پیرامون تنگه هرمز بحث و گفتگو کرده است.
جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران علاوه بر هزینه های جانی و انسانی و اقتصادی سنگین که گفته شده است بطور متوسط حدود ۱۲ میلیارد دلار در هفته برای ایالات متحده هزینه در بر دارد، می تواند باعث جابهجایی ساختارهای بنیادین شود که برای سال های متمادی نقش تکیهگاه و پایه اقتصاد جهانی را بازی کرده اند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد اخیراً درباره تنشهای پیرامون تنگه هرمز بحث و گفتگو کرده است.
«افزایش هزینه سوخت به کسبوکارهای کوچک آمریکا ضربه زده و در حال تبدیل شدن به “تعرفه ۲٫۰” است.» والاستریت ژورنال در گزارشی در تاریخ ۳ آوریل (۱۴ فروردین) این گونه نوشت. اگر تعرفههای بالای سال گذشته یک «شوک هدفمند» بود که زنجیره خاصی از تجارت را نشانه گرفته بود، حالا با افزایش قیمت نفت بهدلیل مسدود شدن تنگه هرمز، «جنگی فرسایشی تمامعیار» آغاز شده که خط بقای کسبوکارهای کوچک و متوسط در سراسر آمریکا را هدف قرار داده است.
در شامگاه نخستین روز آوریل (۱۲ فروردین)، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در کاخ سفید یک سخنرانی تلویزیونی ۱۹ دقیقهای انجام داد. او با حالت چهره جدی، به ندرت لبخند میزد و خستگی آشکاری را از خود نشان میداد. به گفته منابع آگاه، خود ترامپ تمایل چندانی به انجام این سخنرانی نداشت.
با ورود تجاوزات نظامی مشترک ایالات متحده و اسرائیل به ایران به هفته پنجم و اینکه آمریکا توانایی روشنی برای حل و فصل آن ندارد، پسلرزههای اقتصادی اشتباه استراتژیک آمریکا در حال گسترش به فراتر از خاورمیانه است.
سیزیف (Sisyphus)، یکی از شخصیتهای فریبکار در اساطیر یونان، به انجام وظیفهای ابدی هل دادن تخته سنگی به سمت بالا، محکوم شده بود .
ایران به تازگی از طریق میانجیها پاسخ رسمی خود را به «طرح ۱۵ مادهای» آمریکا ارائه کرد و همزمان با مشخص کردن موضع اصلی خود، صراحتاً اعلام کرد که به هیچ وجه به حسننیت آمریکا در مذاکرات اعتماد ندارد. این اظهارات این واقعیت را آشکار میسازد که پس از سالها تقابل، تحریم و رقابت ژئوپلتیک، به ویژه پس از دو بار حمله غافلگیرکننده آمریکا در جریان مذاکرات، ارزیابی ایران از سیاستهای ایالات متحده دستخوش تغییر بنیادین شده است.
بازارهای جهانی انرژی با یکی از شدیدترین اختلالات در دهههای اخیر مواجه شدهاند. تنگه هرمز که حدود ۲۰ درصد از محمولههای نفتی جهان از آن عبور میکند، پس از تهدید دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، مبنی بر حمله به تأسیسات برق و انرژی ایران در صورت باز نشدن تنگه، در مرکز توجه قرار گرفته است. در مقابل، ایران این تهدید را رد و تأکید کرده که این تنگه تنها برای «متجاوزان» مسدود شده است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران جمعه ۲۷ مارس (۷ فروردین) در بیانیهای اعلام کرد که تنگه هرمز بسته شده و جنگ در منطقه بار دیگر تشدید یافته است. نظرسنجی که توسط سیجیتیان وابسته به رادیو و تلویزیون مرکزی چین از کاربران اینترنتی سراسر جهان انجام شده، نشان میدهد ۸۹.۶ درصد از پاسخدهندگان معتقدند مداخلات فرامرزی آمریکا نمیتواند از «چرخه معیوب» جنگطلبی خارج شود و جنگ ایران باعث شده ایالات متحده در انزوای بیشتری در جامعه بینالمللی قرار گیرد.
هر چند هنوز برای ارزیابی کامل پیامدهای جنگ اخیر بر بازارهای جهانی انرژی زود است، اما تشدید درگیریها در خاورمیانه بار دیگر آسیبپذیری اقتصاد آمریکا را در برابر نوسانات قیمت نفت و گاز آشکار کرده است.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بارها مدعی شده است که ایالات متحده در حال مذاکره با ایران است و «ایران برای دستیابی به توافق اشتیاق دارد»، اما ایران این ادعاها را بهطور قاطع رد کرده است. از این رو، این پرسش مطرح میشود که واشنگتن با تکرار چنین ادعاهایی چه هدفی را دنبال میکند؟
سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفتی با اشاره با افزایش قیمت جهانی نفت و گاز با دلیل تجاوز امریکا و رژیم صهیونیستی به ایران گفت: اکنون اقتصاد جهانی بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر این افزایش قرار دارد.
قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه بازار جهانی، در پی تشدید جنگ در خاورمیانه که ریسک اختلال در عرضه را در صدر نگرانیهای سرمایهگذاران قرار داد، برای سومین روز متوالی افزایش یافت.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه تحقق اهداف برنامه با شیوه کنونی تامین مالی کشور امکان پذیر نیست زیرا واگذاری ۹۰ درصد تامین مالی کشور به نظام بانکی اثار تورمی و نقدینگی به دنبال دارد تصریح کرد: افزایش قیمت دلار از ۴۵ هزار تومان به ۷۰ هزار تومان در مرکز مبادله ارز و طلای ایران از آذرماه سال ۱۴۰۳ زمینه ساز افزایش نرخ تورم شد و این نرخ هم اکنون بر اساس آمار بانک مرکزی ۳۸٫۹ درصد است .








